آشنايي با خواص شيره و ارده

 پایه تولید حلورده ماده‌ای به نام ارده یا کنجد آسیاب‌شده است. ارده حاوى پروتئین، چربى و مقدارى فیبر است بنابراین حلواشکری خوراکی است که...

عادت به خوردن صبحانه‌ای کامل، یکی از ارکان اصلی تغذیه سالم است. علاوه بر این رعایت تنوع در این وعده نیز حایز اهمیت است؛ به‌طوری که توصیه می‌شود هر روز مواد غذایی متفاوتی را برای صبحانه‌تان انتخاب و امتحان کنید؛ یک روز عدسی، یک روز نان و پنیر و گردو و روز دیگر کره و عسل و حلوا ارده. حتما این را می دانید که حلوا ارده به حلوا شکری نیز شهرت دارد ولی آیا این را می‌دانستید که ارزش تغذیه‌ای حلواشکری چقدر است؟ بهتر است چند بار در هفته میل شود؟ و چه کسانی باید آن را وارد برنامه غذایی‌شان کنند؟ ...

 می‌گویند حلواارده را اولین بار شیخ‌بهایی به سفارش شاه عباس تهیه کرد

 تاریخچه حلوا ارده (حلورده) به دوران صفویه برمی‌گردد. اولین بار شاه‌عباس از شیخ‌بهایی خواست تا یک فرمول غذایی بسازد که کم‌حجم بوده و برای استفاده سربازان مناسب باشد. او نیز غذایی متشکل از کنجد آسیاب شده و شیره کشمش پیشنهاد کرد و این نمونه مقدماتی از حلواارده امروزی بود. وطن اصلی کنجد هندوستان است که از آنجا به نقاط دیگر دنیا راه یافته است. در حال حاضر چین بزرگ‌ترین تولیدکننده کنجد در دنیا است. در ایران نیز مقداری کنجد تولید می‌شود که بیشتر آن به مصرف تهیه روغن و حلوا ارده می‌رسد. پایه تولید حلورده ماده‌ای به نام ارده یا کنجد آسیاب‌شده است. ارده حاوى پروتئین، چربى و مقدارى فیبر است بنابراین حلواشکری خوراکی است که از کنجد کوبیده ( ارده) و شکر تشکیل شده و از خوراکی‌های مقوی و پرکالری و کم‌حجم محسوب می‌شود. به لحاظ وجود شکر در حلواشکری، استفاده از آن در دیابتی‌ها باید با احتیاط باشد. شیرینی حلواارده (حلورده) در قدیم عصاره کشمش بود اما بعدها با آمدن شکر به بازار، حلواشکری جای حلواارده را گرفت. از آنجا که جزء اصلی این ماده غذایی کنجد است، غذایی مقوی و پرخاصیت و البته پرکالری به شمار می‌آید. بیایید باهم از اصلی‌ترین و مقوی‌ترین ماده تشکیل‌دهنده حلورده یعنی کنجد صحبت کنیم.

در داستان علی بابا و چهل دزد بغداد، موقعی که دزدان برای باز کردن یک قفل عجیب نیاز به یک رمز خاص داشتند، نام کنجد را انتخاب کردند. این نشان می‌دهد که تمام خوانندگان داستان بانام کنجد آشنایی دارند چون کنجد به محض رسیدن از غلاف میوه که به طور ناگهانی باز می‌شود به بیرون پرتاب می‌شود لذا این نام را برای باز شدن ناگهانی در انتخاب کردند. کنجد یکی از قدیمی‌ترین دانه‌هاست که بین دانه‏‌ها جزو سرشارترین منابع روغنى محسوب مى‏شود. دانه‏هاى کنجد به رنگ‏هاى سفید، خاکسترى و سیاه هستند و نوع سفیدش از همه مرغوب‏تر است. این دانه منبع غنى از پروتئین بوده و ارزش غذایى بالایى دارد. هر قاشق غذاخوری آن تأمین‌کننده ۱۴ درصد از نیاز روزانه به کلسیم است. به علاوه با مصرف ۵۰ گرم از آن ۲۵ درصد از نیاز روزانه به اسید فولیک نیز رفع خواهد شد. این دانه منبع گیاهی آهن نیز محسوب می‌شود. به این دلیل خوردن آن به رفع خستگی به خصوص در آنهایی که به کم خونی فقر آهن دچارند، توصیه شده و بهتر است با منابع افزایش‌دهنده جذب آهن مانند انواع سبزیجات تازه و آب پرتقال میل شود.

برای تهیه روغن این دانه معمولا کنجدها را می‌شویند. سپس دانه‌ها را آسیاب کرده و در آب می‌ریزند تا پوست آنها روی آب بیاید. بعد از گرفتن پوست، دانه‌ها را خشک کرده و در آب جوش می‌ریزند و خمیر می‌کنند. این خمیر را تحت فشار قرار می‌دهند تا روغن آن جدا شود. این روغن را روغن سرد می‌نامند و از تفاله باقی‌مانده تحت اثر فشار و گرما روغنی به دست می‌آید که به نام روغن گرم معروف است که البته ارزش غذایی روغن سرد را ندارد. اگر می‌خواهید از روغن کنجد استفاده کنید، دقت داشته باشید که روغن سرد باشد زیرا در اثر حرارت دادن، روغن کنجد خواص خود را از دست می‌دهد.

حتماً مایع نسبتاً غلیظی که چرب است و رنگ کرم تیره دارد را دیده اید، این همان ارده است. این مایع خود به تنهایی یک ماده غذایی کامل برای هر وعده غذایی به ویژه صبحانه است. ارده فاقد هرگونه افزودنی اعم از شیمیایی و غیرشیمیایی است و به عبارتی صددرصد طبیعی است. ماده اصلی و تنها ماده تشکیل‌دهنده آن کنجد است. ارده را به طرق مختلفی می‌توان مصرف کرد. می‌توان آن را به‌صورت خالص و بدون هیچ‌گونه افزودنی با نان میل کرد و یا مواد شیرینی از قبیل عسل، شیره انواع میوه‌ها مثل خرما، انگور و یا مربا به آن اضافه کرد. افرادی که از رژیم غذایی خاصی تبعیت می‌کنند یا دیابت دارند باید در مورد مصرف آن احتیاط کنند. اما دانش آموزان و آنهایی که به کالری بیشتری نیازمند هستند می‌توانند از نان‌های آغشته به آن در میان وعده‌های صبح و عصرشان بخورند.

حلوا ارده را باید در محلی خنک و دور از تابش مستقیم نور خورشید نگهداری کرد. تاریخ مصرف حلواارده را به دقت بخوانید. به دلیل اینکه حلورده دارای کنجد است که سرشار از اسیدهای چرب اشباع نشده است، خیلی زود در مجاورت با هوای گرم و تحت تاثیر نور و گرما چربی‌های آن با اکسیژن ترکیب شده و طعم بدی پیدا می‌کند بنابراین باید در جای خشک و خنک نگهداری شود. در صورتی که در محل مناسبی مثل یخچال نگهداری شود، مدت زمان بیشتری قابل استفاده است. در صورتی که پس از مدتی شاهد وجود مقداری روغن روی حلواارده بودید، جای هیچ نگرانی نیست چرا که این ویژگی ذاتی حلواارده است. این ماده روغنی همان روغن کنجد معروف بوده که سرشار از ویتامین است. شما می‌توانید قبل از مصرف آن را مخلوط کرده و یا روغن آن را جدا کرده و به‌عنوان روغن مایع مصرف کنید.

ارده نیز مانند حلواارده باید در محلی خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود.

شیر دوست ندارید؟ کنجد بخورید!

دکتر سیدضیاالدین مظهری، متخصص تغذیه و رژیم درمانی درباره کنجد و فرآورده‌های تهیه شده از آن می‌گوید: «دانه کنجد دارای ۲۰ تا ۲۵ درصد پروتئین، ۵۰ درصد چربی و به نسبت مساوی اسیدلینولئیک و اولئیک است. کنجد یکی از منابع بسیار مفید برای جذب آهن، روی و مخصوصا کلسیم به حساب می‌آید و افرادی که میل و رغبتی به خوردن شیر ندارند می‌توانند از کنجد برای تامین نیاز به کلسیم، روی و آهن خود که از مواد معدنی کلیدی بدن هستند، استفاده کنند. مخلوط کردن کنجد با سایر غذاها باعث غنی‌تر شدن آنها می‌شود. مادرانی که از بدغذایی کودک خود شکایت دارند و اظهار می‌کنند که کودک‌شان علاقه‌ای به خوردن گوشت و شیر ندارد، می‌توانند با تلفیق برنج و حبوباتی نظیر عدس، سویا، ماش و کنجد بخش زیادی از پروتئین و مواد معدنی کودکان در حال رشد خود را تامین کنند. علاوه بر این مخلوطی از کنجد و غلات کامل مثل گندم و جو یا نوع پرک شده آن دارای ارزش غذایی بالایی خواهد بود. در شروع تغذیه تکمیلی کودکان اضافه کردن کنجد آسیاب شده و تهیه حریره کنجد در کنار حریره بادام نیازهای کودک به مواد معدنی یاد شده را برطرف خواهد کرد. در کودکان بزرگ‌تر جایگزین کردن کنجد و بیسکوییت‌های کنجدی به جای میان وعده‌های بی‌ارزشی نظیر پفک بسیار مفید‌تر و سالم‌تر و دارای ارزش غذایی بیشتری خواهد بود. می‌توانید در روز ۳۰ گرم از این دانه استفاده کنید و در عوض معادل آن میزان دریافت کالری مواد غذایی خود حذف کنید. یادتان باشد که خوردن یک قاشق غذاخوری کنجد معادل یک واحد چربی بوده و ۴۵ کیلوکالری انرژی دارد. مصرف کنجد علاوه براینکه سبب افزایش چربی خون نمی‌شود بلکه کلسترول بد خون را نیز پایین می‌آورد.

منبع : www.salamatiran.com

 فرایندسنتی تولیدحلوا ارده درادامه مطلب

ادامه نوشته

اکاليپتوس

eucalyptus

ساكنين اوليه استراليا- بوميهاي استراليايي- از برگهاي اكاليپتوس براي درمان جراحات و پايين آوردن تب استفاده مي كردند. آنها همچنين مي دانستند اگر در منطقه بياباني استراليا به نام "آتبك" (Outpack) با بي آبي مواجه شوند، مي توانند ريشه هاي اكاليپتوس را، كه آكنده از آب است، از زمين براي رفع تشنگي بيرون بياورند. برگهاي اكاليپتوس و روغني كه آنها توليد مي كنند سبب كشتن باكتريها و رفع ناراحتيهاي تنفسي افراد مبتلا به خناق، آسم و برونشيت ميشود. اگر سابقه مصرف ويكس داريد، آنگاه احتمالاً خنكي و احساس سوزش ناشي از مرهم روي پوست و پاك شدن سينوس ها در اثر رايحة نعناعي و معطر را به ياد خواهيد آورد. در واقع اين اثرات روغن اصيل اكاليپتوس است. اكاليپتوس به انواع عطر، صابون و برخي از مواد غذايي و نوشيدنيها اضافه ميشود. از اين گياه همچنين به عنوان عامل دفع حشرات نيز استفاده و به روغن شمع و افشانه هاي حشره كش نيز اضافه ميشود. اگر به هيره ها (حشرات) گرد و غبار آلرژي داريد، مي توانيد اضافه كردن چند قطره روغن اصلي اكاليپتوس به مايع شستشوي لباسهايتان را مورد توجه قرار دهيد. تحقيقات اخير مؤيد اين است كه اين گياه دارويي تعداد هيره ها (حشرات)ي گرد و خاك را تا حد زيادي كاهش مي دهد و راه تنفس شما را بازتر مي كند.

اگر در خانة خود شاهد سوسك هستيد، اضافه كردن چندين قطره روغن اصيل اكاليپتوس بر لباسهاي مندرس و گذاشتن آنها را در كمد لباسهايتان امتحان كنيد (دقت كنيد لباسهاي مزبور را از مواد غذايي يا ظروف دور نگهداريد). به خاطر داشته باشيد كه روغن اكاليپتوس فوق العاده براي انسان سمي است و در مصرف آن بايد دقت كنيد.

اگر فرزند داريد، اطمينان پيدا كنيد كه روغنهاي اصيل اين گياه دور از دسترس او نگهداشته شود.

معرفي گياه:اكاليپتوس بومي استراليا است، و در اين قاره غذاي اصلي موجود در وعده غذايي خرسهاي كوآلا محسوب ميشود. امروزه اين گياه در سرتاسر جهان از جمله ايالات متحده كشت ميشود. اكاليپتوس گونه هاي بسياري دارد. برخي از گونه هاي آن به اندازه گلهاي تزئيني و برخي ديگر به اندازه درختان بزرگ است. اكاليپتوس لثه آبي يا درخت تب استراليا، شناخته شده ترين گونه اكاليپتوس است كه مصرف پزشكي دارد. ارتفاع اين گياه به 230 پا مي رسد.

برگهاي 4 تا 12 اينچي اين گياه سبز تند و براق است.

وقتي پوستة خاكستري آبي اين گياه كنده ميشود، زير آن پوسته كرمي رنگ وجود دارد.

تركيبات گياه:چاي و عصاره اين گياه از مادة برگ خيس خورده در محلول الكل كه داراي مواد فعال است، تهيه ميشود. پاره اي از اين عناصر و تركيبات فعال "تانين" و "فلاونويد" ناميده ميشوند. روغن اصيل برگ تهيه شده از تقطير بخار عمدتاً از عنصر فعالي به نام "سينوئول" تشكيل شده است. روغن اين گياه همچنين حاوي ساير عناصر شيميايي گياهي است.

اشكال موجود:اين گياه به صورت روغن مايع اساسي، روغن اساسي به شكل پماد تنتور برگ (محلول تهيه شده از گياه و الكل يا گياه، الكل و آب)، برگ خام و چاي قابل دسترسي است. قطره هاي ضد سرفه تجاري، انواع شربتها، مايعات تبخير كننده، روغنهاي ماليدني، انواع خميردندان و مواد شستشوي دهان حاوي روغن اكاليپتوس يا تركيب اصلي آن يعني سينئول است.
نحوه مصرف:اين گياه براي درمان التهاب سينه، ريه ها، بيني و گلو بكار مي رود و مي تواند برخي از گونه هاي باكتري و همچنين برخي از انواع قارچها را از بين ببرد. وقتي ازاين گياه دارويي براي مصرف موضعي استفاده مي كنيد، مي تواند درد رماتيسمي را تسكين بخشد. قبل از مصرف ميزان ريز يا هر ميزان مصرف، با پزشك معالج خود مشورت و از دستورات ايشان پيروي كنيد.

جوشانده برگ اكاليپتوس (براي احتقاق): 1/2 تا 1 ميلي ليتر روزانه.

روغن براي مصرف موضعي (براي مقاصل متورم يا احتقاق سينه): 30 ميلي ليتر روغن اكاليپتوس را به 500 ميلي ليتر آب ولرم اضافه كنيد.

اكاليپتول: روزانه 0/05 تا 0/2 ميلي ليتر (1 تا 2 قطره براي هر ليوان آب جوش).

روغن اكاليپتوس (براي استعمال موضعي): نصب تا يك ميلي ليتر (15 تا 30 قطره) روغن مزبور را به نصف ليوان روغن مايع (كنجد، زيتون و غيره) اضافه كنيد.

به منظور استفاده استنشاقي از اين گياه داروئي، 5 تا 10 قطره از روغن آنرا به 2 ليوان آب جوش اضافه كنيد و سپس حوله را بالاي سر خود بكشيد و بخار آنرا استنشاق كنيد.

نكات احتياطي:در دوران بارداري يا شيردهي از مصرف اكاليپتوس پرهيز كنيد. روغن اين گياه اگر استعمال موضعي داشته باشد، سمي نيست. اما نبايد از اين گياه براي مصارف داخلي استفاده كرد.

انجمن فرآوردهاي گياهان دارويي آمريكا برگ اكاليپتوس را از نظر بي خطري در رديف و درجه دو ارزيابي كرده است. درجه 2 به معناي اين است كه در كاربرد اين گياه محدوديتهايي متصور است. در ارتباط با عصاره هاي برگ اكاليپتوس بايد گفت كه افرادي كه مبتلا به التهاب معده اي- روده اي يا التهاب مجراي صفراوي هستند، بايد از مصرف عصاره برگ اكاليپتوس اجتناب كنند. در صورت ابتلا به ناراحتي كبد نيز از مصرف آن پرهيز كنند. در صورتي كه مشمول هر كدام از اين حالات هستيد، با پزشك خود مشورت كنيد. از مصرف بي رويه عصارة مزبور نيز اجتناب ورزيد. "تانين" موجود در عصاره اين گياه مي تواند، در صورتي كه بي رويه مصرف شود، به انواع شكم درد يا آسيب كبدي و كليوي منجر شود. هرگونه روغن اين گياه را به صورت يا بيني كودكان زير دو سال نماليد.

تداخل هاي احتمالي:روغن و عصاره اكاليپتوس مي تواند اثرات داروهايي را كه براي درمان كمبود قند خون بكار مي رود، خنثي كند. اگر به بيماري افت قندخون مبتلا هستيد، مطمئن شويد كه پزشك شما قبل از آغاز درمان با اين گياه در جريان امر واقع شده است.